Yangiliklar
O‘zbekiston Yevroosiyoning asosiy transport markazi kelajagini bashorat qildi
O‘zbekiston Yevroosiyoning asosiy transport-logistika markazlaridan biriga aylanmoqda, dedi Yevroosiyo taraqqiyot banki (YTB) boshqaruvi raisi o‘rinbosari Aleksey Skatin. Uning so‘zlariga ko‘ra, respublika Sharq-G‘arbiy va Shimol-Janubiy yirik temir yo‘l yo‘nalishlarining kesishish nuqtasiga aylanib bormoqda.
Toshkent xalqaro investitsiya forumi doirasida boʻlib oʻtgan “Markaziy Osiyoda temir yoʻl sohasini oʻzgartirish va yangi logistika yoʻlaklarini rivojlantirish” panel sessiyasida Skatin Oʻzbekiston hududidan strategik ahamiyatga ega yoʻnalishlar oʻtishini taʼkidladi: qurilayotgan Xitoy-Qirgʻiziston-Oʻzbekiston yoʻlagi, Trans-Afgʻon-Afgʻon avtomobil yoʻli va Toshkent-Samarqa magistral yoʻllari.
Qozog‘istonda “Darbaza-Maktaaral” yo‘nalishi va mamlakatni Transkaspiy xalqaro transport yo‘nalishiga birlashtiradigan yangi chegara o‘tish punkti qurilishi tugallanishi bilan qo‘shimcha imkoniyatlar yaratiladi.
"Dengizga chiqish imkoni bo`lmagan O`zbekiston Sharq-G`arb va Shimol-Janub yo`nalishlarining chorrahasiga aylanib bormoqda. Aynan shu yo`nalishlarning uyg`unligi uni tranzit epizodiga emas, balki kesishuv nuqtasiga aylantiradi", - deya ta`kidladi Skatin.
Biroq, zamonaviy logistika infratuzilmasisiz transport koridorlarini rivojlantirish mumkin emas. ETB yuk oqimining o‘sishi ombor sig‘imlarini keng ko‘lamda kengaytirishni, quruq portlar va konteyner terminallarini qurishni talab qiladi, deb hisoblaydi. Bank hisob-kitoblariga ko‘ra, O‘zbekistonda ombor maydoniga bo‘lgan talab yetti baravardan ko‘proq oshishi mumkin.
Hozirgi vaqtda bunday ob`ektlarning ta`minlanishi nisbatan pastligicha qolmoqda, bu esa investitsiyalar uchun katta imkoniyatlarni ochib beradi. Skatin transport infratuzilmasi va logistika ob`ektlari parallel ravishda rivojlanishi kerakligini ta`kidladi.
ETB Markaziy Osiyodagi transport loyihalarining sarmoyaviy salohiyatini ochishga yordam berish niyatida. Istiqbolli yo‘nalishlarni tahlil qilish uchun bank mavjud investitsiyalarni baholash, infratuzilmadagi kamchiliklarni aniqlash va kelajakdagi o‘sish yo‘nalishlarini aniqlash imkonini beruvchi maxsus axborot-tahlil platformasi – ETB Transport loyihalari observatoriyasidan foydalanadi.
Observatoriya maʼlumotlariga koʻra, Yevroosiyoda umumiy qiymati 340 milliard dollarlik 400 ga yaqin transport loyihasi amalga oshirilmoqda. Markaziy Osiyo hissasiga jami investitsiyalar hajmi 71,8 milliard dollar bo‘lgan 114 ta loyiha to‘g‘ri keladi, bu umumiy investitsiyalarning qariyb 21 foizini tashkil qiladi. Shu bilan birga, viloyat sarmoyalarining qariyb 30 foizi yoki qariyb 22 milliard dollari temir yo‘l infratuzilmasini rivojlantirishga yo‘naltirilgan.
Bu tizimda O‘zbekiston alohida o‘rin tutadi. Bu yerda Markaziy Osiyodagi o‘nta yirik transport loyihasining beshtasi amalga oshirilmoqda, ulardan uchtasi temir yo‘l koridorlarini rivojlantirish bilan bog‘liq.
Yevropa taraqqiyot banki prognozlariga ko‘ra, 2030-yilga borib Markaziy Osiyoda yuk tashish hajmi 2024-yilga nisbatan bir yarim barobar oshib, 95 million tonnani tashkil etadi. Konteyner tashish hajmi 67 foizga oshib, 1,7 million TEUga yetishi mumkin. Bunday ko`rsatkichlar Yevroosiyo transport tizimini rivojlantirish va yangi xalqaro transport yo`nalishlarini amalga oshirish bilan bog`liq.
Bank Oʻzbekiston uchun eng istiqbolli loyihalar qatorida Xitoy bilan toʻgʻridan-toʻgʻri konteyner aloqalarini ochib, yuk tashish hajmini 5 baravar oshiradigan “Xitoy-Qirgʻiziston-Oʻzbekiston” yoʻlagi, Pokiston portlariga chiqish imkonini beruvchi va yoʻnalishni ming kilometrga qisqartiruvchi Trans-Afgʻon yoʻnalishi, shuningdek, Markaziy Osiyoda mavjud boʻlgan birinchi tezyurar avtomagistral qurilishini alohida qayd etadi. yuk tashish liniyasi.
Ilgari ETB bosh iqtisodchisiovoz berdimakroiqtisodiy prognoz, unga ko`ra O`zbekiston iqtisodiyoti yangi o`n yillik boshiga qadar ikki baravardan ko`proq o`sishi mumkin.
Manba
